Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Նկարչի երջանկությունը նկարելն է

Posted on Հկտ 1, 2015 in Uncategorized

Նկարչի արվեստանոցի դուռը կիսաբաց էր: Առանց թակելու ներս մտա (միևնույն է, ռադիոյի խլացուցիչ ձայնը անլսելի կդարձներ այն): Նկարիչը` իր գրասեղանի մոտ նստած, լսում էր ռադիոլրատվությունը:

Ինչպե՞ս եք, պարոն Իսաբեկյան:

Սովորական… Գնում-գալիս եմ Գեղարվեստի ինստիտուտ: Չեմ նկարում, որովհետև աչքերս տկարացել են: Գրում եմ միայն:

-Ի՞նչ եք գրում:

Զանազան հոդվածեր: Դրանք տպագրվել են տարբեր թերթերում, հատկապես «Գրական թերթում»:

-Օրագիր պահու՞մ եք:

-31 թվից մինչև հիմա… բայց ինձ չեմ պարտադրում գրել: Արձանագրում եմ կարևոր և հետաքրքիր պատմությունները: Հատորներով օրագրեր ունեմ:

Ձեր կյանքի ո՞ր տարիներն եք համարում երջանիկ ու անկրկնելի:

-Երբեք չեմ հասկացել` ինչ է երջանկությունը: Անկրկնելի տարի չի եղել: Ոչինչ, առհասարակ, անկրկնելի չէ այս աշխարհում:

Առհասարակ, ի՞նչ եք երազել և ինչի՞ եք ձգտել:

-Ամբողջ կյանքում ձգտել եմ ճշմարիտ ու լավ նկարել: Երազելու բան չկա… տառապագին աշխատանք է նկարչությունը:

Երբ սկսնակ նկարիչ էիք, ի՞նչ պրոբլեմներ ունեիք:

-Չեմ էլ հիշում, թե որ տարիքում եմ սկսնակ նկարիչ համարվել: Դպրոցում սովորելու տարիներին ինձ շահագործում էին` ստիպում էին պատի թերթեր նկարել: Ասեմ, որ պրոֆեսիոնալ նկարել եմ Թիֆլիսի Գեղարվեստի ակադեմիան ավարտելուց հետո, այսինքն` 41-ից: Իսկ պատերազմի տարիներին քիթ սրբելու ժամանակ չկար: Անընդհատ ցուցահանդեսներ էին կազմակերպվում, մարդիկ նկարների պահանջ ունեին: Դրա համար էլ հետաքրքիր էր աշխատելն ու ապրելը: Վատ էինք ապրում, բայց լավի հույսը միշտ ունեինք: Իսկ հիմա… ո՛չ երջանկություն կա, ո՛չ երազանք…ոչինչ չկա: Շատ նվաստացած վիճակում է մեր ժողովուրդը: Պետք է ժողովրդի ոգին բարձրացնել: Հոգեկան ընկճվածությունն ահավոր է: Միլիոնավոր մարդկանց արտագաղթը պիտի կանխել:

Հայաստանից հեռանալու ցանկություն երևէ ունեցե՞լ եք:

-Մտքովս չի անցել: Մեծ տղաս Ամերիկայում է ապրում: Նա շատ ավելի վաղ էր գնացել` մինչև թոհուբոհի սկիզբը: ԱՄՆ-ում եղել եմ, բայց իմ աշխատանքների ցուցահանդեսից անմիջապես հետո վերադարձել եմ:

Եթե չեմ սխալվում, Ձեր երկու որդիներն էլ նկարիչներ են:

-Այո: Մեկը մյուսից լավ նկարիչներ են: Անհարմար է, որ հայրը գովաբանի իր որդիներին, բայց ասեմ` իրենց համար չեմ ամաչում:

Ձեր ինքնատիպությունն առկա է Ձեր բոլոր նկարներում…

-Ինքնատիպությամբ չէի կարող աչքի չընկնել: Ինքնատիպությունը բխում է մարդու բնավորությունից: Ճիգ գործադրելով` չես կարող ինքնատիպ լինել: Դա քո ներքին բնավորությունն է, խառնվածքը: Իմ նկարները հեշտությամբ կարելի է տարբերել:

Երբևէ նկարը կիսատ թողե՞լ եք:

-Ես իմ բոլոր նկարները համարում եմ կիսատ: Մի ժամանակ նկարներիս տակ չէի ստորագրում: Պիտի ստիպեին, որ ստորագրեի: Համարում էի, որ տվյալ աշխատանքը կարելի է լավացնել: Եթե, իհարկե, այդ լավի չափանիշը կա:

Իսկ ե՞րբ եք նկարը ամբողջական համարում:

-Նկարիչն ինքը պիտի որոշի` երբ… Երբ կանգ է առնում և գիտե, որ այլևս ոչինչ չունի ավելացնելու նկարին: Դա էլ հենց վերջն է:

Նկարելիս Ձեր հոգին խաղաղվու՞մ էր, թե՞ ընդվզում:

Ամենախաղաղը նկարելիս էր լինում: Բայց դա չի նշանակում, որ հույզով չէի նկարում:

Մենակության զգացում ունեցե՞լ եք:

Երբեք: Մոտ 85 տարեկան եմ, բայց հիմա էլ ինձ մենակ չեմ համարում: Նորմալ մարդը պիտի անելիք ունենա, այլապես իր ներսը անընդհատ կքչփորի ու իրեն մենակ կհամարի:

-Ու՞մ եք համարում Ձեր ուսուցիչը, որ դեր է ունեցել Ձեր «ձեռագրում»:

Առանց սովորելու նկարելն անհնարին է: Սովորելու ընթացքում, անշուշտ, ուսուցիչներ ես ձեռք բերում: Նրանք, ովքեր կարծում են, թե ուսուցիչներ չեն ունեցել, պարզապես իրենք իրենց սիրահարված հնդուհավեր են: Մեծ սերը դեպի նկարիչները լիցք ու ուժ է տալիս, որ դու էլ ստեղծագործես:

Ես սիրել եմ Դելակրուա, Ռուբենս, մեր նկարիչներից` Թադևոսյան, Սուրենյանց, Բաժբեուկ-Մելիքյան, բայց դա ինձ չի խանգարել, որ իմ անելիքն անեմ:

Երբևէ հոգնե՞լ եք նկարչությունից:

-Հոգնելն անհնարին է: Ես հիմա պարզապես չեմ կարողանում նկարել և տանջվում եմ դրանից: Մինչև անցյալ տարի նկարում էի… Դա արդեն ցավալի է: Այստեղ արդեն երջանկություն չը-կա՜: Նկարչի երջանկությունը նկարելն է:

Կարոտու՞մ եք Ձեր մեծ որդուն:

-Թող նա կարոտի: Նա է Հայաստանից հեռացել, ոչ թե ես: Կարոտախտ կարող եմ ունենալ իմ թողած հայրենիքի` Իգդիրի նկատմամբ: Մենք կարոտաբաղձությամբ դեռ շատ պիտի տառապենք: Բայց այդ կարոտաբաղձությունն էլ պիտի զսպած պահել, որովհետև եթե շատ բաց թողնես, կդառնա կարոտախտ:

-Ընտանիք կազմելիս Ձեր ծնողներն օժանդակե՞լ են, թե՞ ամեն ինչ չինքներդ եք ստեղծել:

Մեր նահապետական, հայկական ընտանիքը շատ կայուն է: Ես պարզապես օրինակ եմ վերցրել իմ ծնողներից: Կնոջս` Արփենիկ Նալբանդյանի հետ ծանոթացել եմ Թիֆլիսի ակադեմիայում: Վերջին կուրսում` կարծեմ 39 թվին, գնացինք ռեստորան.թոշակ էինք ստացել և տոնեցինք մեր ամուսնությունը: Ամեն ինչ բնական է եղել: Ոչ մի ճիգ չեմ գործադրել: Սերն, իհարկե, տանջում էր, բայց դա քաղցր տանջանք էր: Իմ ամուսնությունն իմ գործին ամենևին չխանգարեց, թեև դրա մտավախությունն ունեի, սակայն իրականում հակառակը ստացվեց` օգնեց:

Կնոջ գեղեցկությունը շատ եք արտացոլել Ձեր նկարներում: Սիրային պատմություններ ունեցե՞լ եք բնորդուհիների հետ:

-Ամբողջ կյանքում գեղեցիկ, հաճելի կանանց եմ նկարել: Իսկ բնորդուհիներից ոմանց, իհարկե, սիրել եմ: Նրանց մեջ էլ են լինում հաճելիներ և ոչ հաճելիներ:

Իսկ ո՞ր կանայք են Ձեր մեջ զգացմունք արթնացրել:

-Ամեն կին իր հմայքն ունի: Այն կինը, որ հմայք չունի, իրավունք չունի ապրելու: Եթե կինը չի կարող սիրել, գոնե պիտի հմայի: Տղամարդն էլ պիտի տղամարդկություն ունենա, որ արժանի լինի հմայիչ կնոջը:

Պատահե՞լ է, որ դժվարությամբ եք գրավել կնոջը:

-Իհարկե: Բայց սիրահետել եմ այնքան, մինչև կարողացել եմ «հաջողացնել»: Մի գաղտնիք ասեմ` մինչև ամուսնանալս 5-6 տարի սիրահարված էի այլ աղջկա: Բայց եղավ այնպես, որ նա ուրիշի հետ ամուսնացավ, ես` ուրիշի:

Մինչև հիմա սիրում ու հիշու՞մ եք նրան:

-Իհարկե: Երբ մի բան սիրում ես, նա քո հոգու մեջ է մնում: Մոռանալն անհնար է:

-Դուք բախումների գնացո՞ղ անձ եք:

-Այո: Ես միշտ պատրաստ եմ վիճելու և շատ հաճախ չեմ համաձայնվում մարդկանց հետ:

-Հանուն ինչի՞ եք վիճում:

-Հանուն իմ ճշմարտության: Երբեք չեմ վիճում այն մարդկանց հետ, որոնց միտքը քարացած է: Եթե կենդանի, հետաքրքիր մտածողություն ունեցող անձ է, նրա հետ կարող եմ խոսել և համաձայնության գալ: Երիտասարդ տարիներին ինձ ավելի շատ էր բնորոշ վիճելը: Հաճույքով վիճում էի Համո Սահյանի, Հրաչյա Հովհաննիսյանի, Պարույր Սևակի, Հր.Թամրազյանի հետ: Բայց ասեմ, որ հենց զգացել եմ` դիմացինս ճիշտ է, լռել եմ:

Խրախճանքի սիրահա՞ր եք:

Խրախճանքը ուրախության ամենաբարձր կետն է: Առհասարակ, քեֆ անել, պարել սիրում եմ: Հատկապես Քասախի ափին, Զանգվի կամ Աշտարակի ձորում: Հաց ուտել և մի թաս գինի խմել, դրանից ավելի գեղեցիկ բան չկա:

Քաղքենիությանն ինչպե՞ս եք վերաբերվում:

Եթե մի բան կա աշխարհում, որ ատում եմ, քաղքենիությունն է: Ամբողջ հոգով ատում եմ, որովհետև սնամեջ է, միջակություն: Պայքարող միջակությունները կործանեցին Չարենցին, Սևակին, …շատերին: Երբ նկատում եմ միջակությունների, փախչում եմ: Մարդատեղ չպիտի դնել նրանց, այլ արհամարհել:

-Ի՞նչ կենդանի եք սիրում:

-Սիրածս կենդանին ձին է: Ձիու գեղեցկությանը գերազանցող կենդանի կա՞ աշխարհում: Ի՜նչ մեջք ունի … ի՜նչ վիզ… մաշկը` թավշանմա՜ն:

Մարդկանց վստահու՞մ եք:

-Շատ, ինչի համար ինձ կարելի է մեղադրել: Ես վստահում եմ, առանց դույզն-ինչ կասկածի, որ դիմացինս կարող է ինձ երբևէ ցավ պատճառել: Բայց, բարեբախտաբար, վստահությունս մարդիկ արդարացնում են: Ես վատ ընկերներ չեմ կարող ունենալ: Երկու բառ փոխանակելուց հետո կարելի է պարզել` այս մարդու հետ կարո՞ղ ես մի կտոր հաց կիսել, թե՞ ոչ: Եվ հետո, ամեն ինչ սեփական անձից է կախված: Ամեն ինչում ինձ եմ կարևորում: Եթե մի  բան սխալ է, ուրեմն մեղավորն ինքս եմ:

Ի՞նչ նշանակություն ունի Ձեզ համար ծերությունը:

-Երազելու բան չէ: Բայց պիտի համակերպվես:Ծերերին պետք է հարգել, թեկուզ անարժաններին` միայն այն բանի համար, որ այդքան ապրել են: (Ծիծաղում է- Ն.Ղ.)

Ձեր մեջ հզոր ուժ է նկատվում:

Այո, ունեմ` թե՛ ֆիզիկական, և թե՛ հոգեկան: Իմիջիայլոց, ցեղական է: Ծերությունը ոչ թե պիտի հաղթահարվի, այլ կանխվի` հետևես ինքդ քեզ, մինչև…

 

Նաիրա Ղազարյան

 

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով