Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Էդուարդ Հմայակի Իսաբեկյան

Posted on Սպտ 28, 2015 in Uncategorized

Picture29   93 տարեկան հասակում կյանքից հեռացավ ՀՀ ժողովրդական նկարիչ, ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, պրոֆեսոր, Երևանի պատվավոր քաղաքացի Էդուարդ Հմայակի Իսաբեկյանը:

Էդուարդ Իսաբեկյանը ծնվել է 1914 թվականին Երևանի նահանգի Սուրմալու գավառի Իգդիր քաղաքում: 1918 թ. ընտանիքով տեղափոխվել են Երևան:

1931 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա- արդյունաբերական (ներկայիս Փ. Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան) տեխնիկումը, որից հետո 1931-35 թթ. աշխատել է Երևանի «Գյուղացու տանը» և զուգահեռ աշխատակցել «Պիոներ կանչ», «Ավանգարդ», «Սովետական Հայաստան» թերթերին:

1935թ-ից ուսումը շարունակել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում, որը 1941թ. ավարտելով վերադարձել է Երևան: Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին ՀՍՍՀ կոմկուսի կենտկոմի հանձնարարությամբ գրողներ Նաիրի Զարյանի և Սողոմոն Տարոնցու հետ մեկնել է գործող բանակ նյութեր հավաքելու և գեղանկարչական գործեր ստեղծելու հայկական 89-րդ դիվիզիայի ռազմաճակատային կյանքից:88

Մնայուն արժեքներ ստեղծած գեղագետը եղել է Երևանի գեղարվեստի պետական ինստիտուտի հիմնադիրներից մեկը, որտեղ աշխատել է 1945 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը ղեկավարելով գեղանկարչական արվեստանոցներից մեկը: Մանկավարժական աշխատանքի ավելի քան 60 տարիների ընթացքում նա ստեղծել է դպրոց և ուսուցման գիտական մեթոդիկա, կրթել ու դաստիարակել է շնորհալի արվեստագետների առնվազն 3 սերունդ:

Դասախոսական աշխատանքին զուգընթաց Էդուարդ Իսաբեկյանը կատարել է բազմաթիվ հասարակական աշխատանքներ, բազմիցս ընտրվել է Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր, Հայաստանի նկարիչների միության քարտուղար: 1967-1987թթ. եղել է Հայաստանի պետական (ներկայումս Ազգային) պատկերասրահի տնօրենը, որտեղ նա հսկայական ջանքեր է գործադրել ֆոնդերի հարստացման և հատկապես անցյալի ազգային արժեքները կործանումից փրկելու ուղղությամբ: Նրա նախաձեռնությամբ բացվել է Պատկերասրահի    Գյումրու

մասնաճյուղը:

Էդուարդ Իսաբեկյանը զարմանահրաշ արվեստագետ էր: Նրա շռայլ տաղանդը ամենատարբեր դրսևորումներ է ստացել ինչպես գեղանկարչական մեծածավալ ու բարձրարժեք կոմպոզիցիոն կտավներում, բնանկարներում, գրաֆիկական հիասքանչ գործերում, այնպես էլ արվեստի հիմնահարցերին նվիրված նրա ուշագրավ հոդվածներում, հրապարակային ելույթներում, հուշապատումներում, գեղարվեստական գրքերում:

Ոգեղեն ուժի հայավայել շռայլությամբ ու հայեցի մտածողությամբ ստեղծած նրա հիասքանչ կտավներն այսօր համամարդկային արժեքներ են: Դրանցով հիացել ու դաստիարակել են հայ գեղանկարիչների երեք սերունդ:

Էդուարդ Իսաբեկյանի արվեստի հիմքը հումանիզմն ու խորը հայրենասիրությունն է, իսկ ոգեշնչման ակունքերը հայաշունչ գաղափարները, որոնք նրա գործերում արտահայտվել են Սասունցի Դավթի, Ծովինարի, Սանասարի, Բաղդասարի, Դավիթ Բեկի, Սայաթ-Նովայի, Ակսել Բակունցի, Թամանցիների և ազգային ուրիշ մեծերի կերպարներով:

Աշխարհով մեկ սփռված նրա կտավները պատմում են հայ ժողովրդի կյանքի առասպելական ուղու մասին:

 

Հայաստանում և արտասահմանում բացած նրա անհատական ցուցահանդեսները միշտ տոն են եղել արվեստասերների համար: Կատարելության հասած հարյուրավոր նրա գործերը միշտ անհանգիստ ու ոգեղեն տրամադրություն են ստեղծել և խորը մտորումների հիմք դարձել: Դրանցում որոշակի արտահայտված են նկարչի աշխարհայացքն ու գեղագիտական ըմբռնումները:

Էդուարդ Իսաբեկյանի անուրանալի ներդրումը կերպարվեստում այն է, որ նա Հայաստանի Հանրապետությունում եղավ թեմատիկ կոմպոզիցիոն ժանրի հիմնադիրը, որին հետևեցին ուրիշները:

Հսկայական է հայ մշակույթին մատուցած Իսաբեկյան արվեստագետի ծառայությունը:

Նրա արվեստի հիմքը ազգային անցյալն ու ապագան են, ժողովրդի խրոխտ կեցվածքն ու հիացական ներուժն են: Իր արվեստի գունագեղ ուժով նա միշտ եղել է արվեստաբանների ուշադրության կենտրոնում: Նրան են նվիրված բազմաթիվ ստվարածավալ ուսումնասիրություններ, հոդվածներ, մենագրություններ: Էդուարդ Իսաբեկյանի մասին դեռ շատ կգրվի, որովհետև նա խոր ակոս է թողել հայ կերպարվեստում: Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը հատուկ սրահ է հատկացրել Էդուարդ Իսաբեկյանի աշխատանքների մշտական ցուցադրման համար: Նրա գեղանկարչական աշխատանքները պահվում են աշխարհի բազմաթիվ հեղինակավոր թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում:

Էդուարդ Իսաբեկյանը երկրին ու ժողովրդին արած ակնառու ծառայությունների համար իր երկարամյա վաստակաշատ կյանքի ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ կառավարական պարգևների: 1956թ. ստացել է Արվեստի վաստակավոր գործչի, 1963-ին` ՀՍՍՀ ժողովրդական նկարչի կոչումներ: նույն 1963-ին արժանացել է պրոֆեսորի կոչման: 1982-83թթ. աշխատանքների համար աժանացել է ՀՀ Պետական մրցանակի:

Հայրենի գեղագիտական արվեստի միջազգային ճանաչմանը մատուցած ծառայությունների համար 2000 թվին Էդուարդ Իսաբեկյանին շնորհել են Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսի կոչում:

Էդուարդ Իսաբեկյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշանով, 2001 թվին ՀՀ «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի» շքանշանով, 2002 թվականին արժանացել է Երևանի Պատվավոր քաղաքացու կոչման, 2004 թվին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից պարգևատրվել է «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» շքանշանով: Ցմահ ընտրվել է «Իգդիր» հայրենակցական միության պատվավոր նախագահ:

Երևանի քաղաքապետարանը Էդուարդ Իսաբեկյանի կենդանության օրորք որոշում է կայացրել ստեղծել նրա աշխատանքների մշտական ցուցադրության սրահ:

Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի նախագահությունը և «Գիտության Գլոբուս» ամսագրի խմբագրությունը խորապես վշտակցում են հայ ժողովրդին նրա մշակույթի վասատակաշատ նվիրյալի մահվան կապակցությամբ և հավատում, որ հիանալի մարդու, մեծ արվեստագետի ու քաղաքացու հիշատակը միշտ վառ կմնա շնորհակալ արվեստասերների հիշողության մեջ:

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով