Մոսկվա…1949

Posted on Օգս 30, 2017 in Գրականություն

26.10.1949 Երեք օրում «աերոպլանով» հասանք Մոսկվա: Ոչ մի օրենք և կարգ! Երբ խնդիրը քեզ (անհատին) է վերաբերվում, դու պարտավոր ես ամեն ինչ անել բոլոր կանոններով, իսկ երբ հարկավոր է քեզ համար «անեն», նրանք ազատ են, կարող են անել այնպես, ինչպես «իրենց» է ձեռնտու:
*** Նույնն է Մոսկվան, կարծես երեկ ես եղել! Նույն «Կարմենը» կամ «Կնյազ Իգորը», նույն Մետրոպոլը` իր գործող անձերով, նույն ֆուտբոլը իր կամանդաներով, նույն քամելեոնները միությունում, խուդ.ֆոնդում, օրգ.կոմիտեում և այլն, և այլն… Եվ նույն բոզերը, որոնց վրա միայն կարելի է խնչել! Գոնե ձևով փոխվի էս բոլորը, քանզի բովանդակությամբ անփոփոխ են:
*** Կորյուն Ռուխիկյան: Կարծես թե լավ տղա է, ոչ առանց լենինականային «բարեմասնությունների»:
*** Պարոն Մհերին ներկայացրին ստալինյան պրեմիայի, հրաժարվել են քվեարկել անգամ…
Նկարը ընդունեցին! Առաջին փուլը երևի անցավ, տեսնենք, վաղը վերջնականապես կորոշվի կախելու են, թե ոչ! Ինձ կախելը հետաքրքում է այնքան, ինչքան Բևինի կերած ուժինը: Փող է հարկավոր, որ գնամ գործ անեմ:
*** Իսկապես, կարծես երեկ եմ այստեղ եկել: Տաղտկալի է!
*** Այսքան էլ միօրինակություն:
*** Դիման էլի նույնն է!
Նկարը այս անգամ հետաքրքիր է կոմպոզիցիայով և թեմայով, բայց…
*** Արփենիկը տեսնես ի՞նչ օրի է:
*** Կորյունը լավ տղա է:

30.10.1949 Չուտողի մալը ուտողին է հալալ… Ափսոսացիր, մեղկացար և ի՞նչ! Ոսկեզօծ արձանիկ` Դոնաթելլոյին վայել! Բայց և այնպես, շատ ցանցառ է այդ սեռը, պատահած առաջին լավելասը դրանց քթից ման կտա… հետո են «խելոքանում» և դառնում չարիք իրենց պոզավորների գլխին…
*** Հանցավոր պարապություն և անտարբերություն ամեն ինչի նկատմամբ:
*** Արմիկի մոտ էի այսօր: Կարգին զավզակաբանեցինք:

01.11.1949 Ի՞նչ եմ ես և ինչո՜ւ: Չէ՞ որ երդվել ես! Սա ի՞նչ է, թուլամորթությու՞ն, թե՞ թեթևամտություն: Բայց չէ՞ որ, հիմար, ինչ էլ որ լինի, այս «խորիմաստ» դիագնոզներդ կմնան նրա օգտին!
Զահլա գնաց, երբ փող պիտի տան, ռադ լինեմ, գնամ:
*** «Օ՜, լու՜յս, լու՜յս», «բրոնզե արձանիկը»:
*** Ոսկե արձանիկ, Դոնաթելլո:
*** Զարմանալի քաղաք ես, Մոսկով! և տարօրինակ ժողովուրդ ունես, հանձինս քո «մոսկվիչ»-ների և «կա»-ների:

06.11.1949 Ցուցահանդեսը բացվեց: Մհերը վերջը… «կախվեց»:
*** Լավ գործեր շատ կան, բայց իմ սրտի ուզածը չկա, չկա՛: Ե՜րբ պիտի մի Դելակրուա ծնվի… Նու, չի դուր գալիս, սիրտս չի տրոփում, չի հուզում… Պարոն Լակտիոնովի Պուշկինը տխմարության կոթող է: Դիմայի աշխատանքը ամենալուրջ գործերից է ցուցահանդեսում և ինձ թվում է պրեմիան ապահոված կարելի է համարել: Եվ, առհասարակ, լավացել է աներձակս:
*** «Միկոյանս» լավ տեղ են կախել, բայց կիսատ է, կիսատ… Ավելի շուտ լույսերն են պակասում: Մախլաս, դու ուզում էիր ընդամենը, որ փող ստանայիր, նու, ընդունեցին էլ, դեռ կախեցին էլ: «Տանյան» չկախին, սա կախեցին, որտե՞ղ է լոգիկան:
*** Ամբողջ ժամանակ Դիմայի հետ ենք միասին, բայց ձանձրույթից մեռա, էս ինչ սարսափելի բան է պարապությունը: Կարոտել եմ բալիկիս… Ա՜խ, չէ՞ որ կարող էի գրել բալիկներիս…ցավերդ թափեին վրաս…

08.11.1949 Տոն է, ուրախություն, մարդիկ պարելով են ման գալիս փողոցներով և մառոժնին էլ բերաններից անպակաս… Եվ էս բոլորը ինչքա՜ն ձանձրալի է ինձ համար, կարծես այս բոլորը ամեն օր տեսել եմ:
*** Ինչքա՜ն երեխաներ կան և բոլոր տարիքների… և առանց ցավի և թաց աչքերի չեմ կարող նայել, իրեն-իրեն թափվում են…

10.11.1949 Եվ ի՞նչ է նշանակում այսքան շաղակրատանքը հեռախոսով… Եվ նորից Դիմայի հետ նայեցինք ցուցահանդեսը:
*** Ո՜վ իմ աստված, ինչքան եմ սիրում խորովածի հետ «սոխն հայկական»` կտրատելով զայն բարակ, բայց շատ է կծու «սոխն ռուսական»:
Սա ի՞նչ ռասայական էգոիզմ է, հո չի՞ կարելի ամեն ինչ «ուզել»-ով բաղդատել, իհարկե, չի կարելի:
Բայց գուցե դա մարդու «բնույթն» է: Իսկ ի՞նչ է բնույթը` ազգային խառնվածք:
*** Դու, սիրելիս, նորից թերթիր մարքսիզմը և ազգային հարցը: Բայց դա ի՞նչ կապ ունի, «սիրելի» Էդվարդ, ցուցահանդեսի և հեռախոսի հետ, ի՞նչ է քեզ հուզում, «քո» անզորությու՞նը, թե՞ «ուրիշների» հզորությունը: Ինձ ջղայնացնում է «ուրիշների» (բոլոր) պոռոտախոսությունը:

11.11.1949 Խմեցի մինչև փայտանալ (առաջին և վերջին անգամ այստեղ) և մինչև «վերջ» մնացի փայտ: Նատայի հետ շրջեցինք խանութները: Մի քանի բան առա, բայց Արփիկի համար «պլատյեի» կտոր լավ չկար, գնամ, փնտրեմ նորից:

06.12.1949 Երևան: Նույնն է (թե ինչու պիտի փոխված լիներ), բայց ավելի լավ է նույն Երևանը, քան անհամ ուրիշ տեղեր:

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով