Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Սպարտակի շուրջ… 02.03.1967

Posted on Մրտ 28, 2019 in Գրականություն

 Նայեցի Սպարտակի երկրորդ սերիան… Չեմ կարող ասել՝ ինչպես էր նկարված, գուցե մի քիչ շատ էր «ռեալիստական» և անդուր էր, պակաս էր «պատմական» շղարշը, այն ռոմանտիկան, որ Ջովանյոլին քաշել էր աչքերիս…
Բայց և ահավոր սիրելի էր այդ մարդը, որը այդպես էլ ազատ չապրեց… Այնքանով լավ էր նկարը, որ անսահման զզվանք է առաջացնում դեպի այդ շնագայլեր կրասոսները, ցեզարները և մյուս աղբակույտ հռոմեացիք, որոնց երեսին մնաց Սպարտակի թուքը…
Ֆաստի Սպարտակն է երևի հիմք ծառայել հիմնականում… Բայց ֆիլմի համար այդ անգութ ռեալիզմը երևի չափազանց է…
Գոնե ինձ համար զարմանալի տանջալից էր նայել ֆիլմը. չէ՞ որ ամենասիրածս հերոսն էր նա և նրա մահը տեսնելը ինձ համար մարդկայնորեն անտանելի էր… Ուրիշ բան է սիրածդ մարդու մահվան լուրը իմանաս, ուրիշ բան է տեսնես աչքովդ…Ինչպես երևում է, ամեն բան նկարել (կինո) չի կարելի, մարդ ամեն բան կարող է տանել, բացի հույսի կորուստից…
Պարզապես չքնաղ երազս Սպարտակի մասին վերջացավ խաչի վրա… և լացեցի երեխայի նման անսփոփ…
Օ՜հ, խեղճ իմ Սպարտակ… էլ ինչպե՞ս նկարեմ քեզ… երբ խաչեցին քեզ աչքիս առաջ…
Զզվելի նկար էր և ուրիշ ոչինչ!
 *** Ի՞նչ մարդ է եղել հռոմեացին, արդյո՞ք իտալացին կապ ունի նրա հետ… և կապ կարող է լինել Ռաֆայելի ու Ներոնի մեջ… Իսկ ինչո՞ւ էր այդ խեղկատակ Մուսոլինին ծամածռվում ամբիոնից, և եթե աշխարհը իրեն տային, ի՞նչ պիտի դառնար` կոնսո՞ւլ, դիրեկտո՞ր և ստրուկներ պահե՞ր… Եվ եթե դրանք`այդ հրեշները, ազգ չեն եղել այն ժամանակ, հապա ի՞նչ են եղել, բնակիչներ մի քաղաքի` Հռոմ անվանված… Ինչպես մոսկվացիք, որ ռուս չեն, այսինքն` Տոլստոյ, Գորկի, Եսենին, Չայկովսկու ազգից չեն, այլ պարզապես մոսկվացի են` «սոխի», «սխտորի» և «խաշի» խառնուրդ:
Թիմուրի ու Աթըլի խուժանը ավելի մարդ են եղել, քան հռոմեացին:
*** Ես` հայս, չպիտի կարողանամ նայել երկու թուրքերի սպանության բեմադրությունը… (կասեն հայ ես, անքեն, անոխ… թող ասեն), բայց թուրքը կնայի երևի, բայց ինչո՞ւ… Ուրեմն մի ինչ-որ բան էլ կա մարդու բնույթի մեջ, որից կարող է հռոմեացի ստեղծվել կամ Թալիաթ, Բերիա, Գերինգ, Ներոն… և կարող է ստեղծվել Սպարտակ, Թումանյան, Քենեդի, Ռաֆայել…
Սպարտակն ուզում էր վարպետի ուզածը «Արազի ափին»… իսկ հռոմեացին իշխանություն ուրիշների վրա… ինչո՞ւ, չէ՞ որ իշխողը ավելի շատ հոգս պիտի ունենա և մարդու ինչի՞ն է պետք տեսնել մի ուրիշ մարդու «ենթակա» վիճակը: Ես օրինակ չեմ ուզում, խաթունարխցի Ժորան և Բորիսը չեն ուզում, իսկ Մուսայելը կամ Ռոբերտը չե՞ն ուզում… և եթե ուզում են, ինչո՞ւ են ուզում…
Թումանյանը չէր ուզում ոչ մի ժողովրդի քթից արյուն գա, իսկ Ճավճավաձե՞ն… ինչո՞ւ էր ուզում…
*** Հռոմեացին ամենազզվելի տիպարն է մարդու` երբևիցե երկրի վրա!
*** Թումանյանից ավելի մաքուր հոգի հողը չի ծնել:

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով